In een veranderende maatschappij krijgen we alsmaar meer impulsen te verwerken, en al die impulsen doen iets met ons. We zitten als mens zo in elkaar dat bepaalde impulsen ons in onze kern raken. Uit al die impulsen filtert je brein informatie. Hoe dat filter werkt is voor elk mens anders, en is gekoppeld aan ‘dingen’ die jij persoonlijk waardevol vindt, bewust of onbewust!
Dit kun je bijvoorbeeld herkennen aan een moment dat je een nieuwe auto koopt. Pas dan zie je hoeveel van die auto’s in die kleur er al rijden, en als dat eenmaal is geland ga je je bijvoorbeeld identificeren met de bestuurders. Wat voor persoon zit er nu eigenlijk in die auto? De reden dat jij kijkt naar de bestuurder in de auto heeft te maken dat je jezelf wilt afspiegelen aan de maatschappij. Ik rij nu in deze auto, maar welke mensen doen dat nu eigenlijk nog meer? Waar hoor ik nu eigenlijk bij? Dat wil je weten omdat je wilt kunnen inschatten of jij jezelf een een veilige situatie bevindt. Maar wees gerust, daar hebben de marketing mensen heel goed over nagedacht :). Je zult mensen in de auto zien waar jij je in zekere zin in herkend, of waarvan je begrijpt dat ze dezelfde auto hebben. Dat selectief kijken heet in de medische wereld, ‘Selective attention’.
In bijna alle gevallen heb je te maken met diverse vormen van impulsief gedrag als dat gekoppeld is aan de kans van ‘overleven’. Zo zul je reageren op een persoon die jij aantrekkelijk vindt of bijvoorbeeld de aanval aangaan op het moment dat je je bedreigd voelt. Dat impulsieve gedrag is in grote mate gekoppeld aan het gevoel van creëren van veiligheid, of eigenlijk zelfs aan het gevoel te kunnen overleven. Dat zie je ook terug als je een keer tegen een glazen deur gelopen bent. Dat zit in je systeem, en voorkomt dat het nogmaals zal gebeuren. Op sommige momenten zul je op het allerlaatste moment toch ineens stilstaan, zonder dat je je bewust was dat je bijna tegen een glazen deur aanliep.
Dat gedrag zit diep in ons brein verscholen, en wordt bijvoorbeeld aangesproken als we in een bedreigende situatie komen. Of in elk geval -denken dat- we in een bedreigende situatie komen. Dit lijkt een kleine nuance, maar deze nuance is zeer bepalend voor ons dagelijks gedrag. Wij kunnen ons namelijk bedreigd voelen, zonder dat we werkelijk bedreigd worden. Dit ontstaat door een negatieve ervaring in het verleden. Voorbeeld: Als ons niet geleerd is respect te hebben voor onszelf, zie je dat bijvoorbeeld terug in boosheid bij jezelf op het moment dat iemand een afspraak niet na komt. Je voelt het dan alsof die persoon geen respect voor jou heeft. Of je bent uitgejoeld op het schoolplein, en ervaart nu dat je moeite hebt om voor de groep te spreken bijvoorbeeld. Of zo kan bijvoorbeeld overgewicht een gevolg zijn dat je je niet gezien voelt, je maakt jezelf dan groter.
Dat is impulsief gedrag is bij de meeste mensen onbewust, en in de meeste gevallen snap je zelf niet waar dat vandaan komt. Het gevolg daarvan is is dat je het hebt leren accepteren: Het is nu eenmaal zo zeg je dan tegen jezelf. Jij kunt nu eenmaal niet spreken voor de groep, een vreemde bellen, iemand aan de bar aanspreken, goed met mensen werken, voor jezelf opkomen of ga zomaar door.
Ik zeg je, dat dat ontstaat door impulsief gedrag, je hebt een ervaring opgedaan die dat gedrag veroorzaakt. Je bent je alleen niet bewust van die ervaring. A: Omdat het vaak een ervaring is waar je niet aan Wil terug denken (de kracht van de wil). B:Je hebt de ervaring als traumatisch ervaren waardoor je er niet aan kunt terug denken (Je brein isoleert de ervaring omdat de gedachte als bedreigend ervaren wordt, Psychologische angst).
Als jij bewust wordt van waarom je doet wat je doet kun je jouw gedrag heel makkelijk veranderen. En als je jouw gedrag weet te veranderen zo dat het echt past bij wie je bent, heb jij daar zelf en de mensen om je heen, alleen maar voordeel van.
Martin Goedknegt
ZELFbewustzijn als LIFE & RELATIECOACH, PRIVE EN ZAKELIJK
