Twijfels: Wat wil ik met de relatie: doorgaan, veranderen, breken of openen?

“Martin, ik wil het zo niet meer. Onze relatie was niet goed. Ik heb nu ervaringen opgedaan met een ander waarvan ik niet eens wist dat ze mogelijk waren.”

Met grote ogen, vol ongeloof wordt ik aangekeken. Dan de bekentenis: “Weet je, het loopt al jaren niet goed. En eerlijk gezegd denk ik dat ik eigenlijk nog nooit echt gelukkig ben geweest. Natuurlijk hebben we mooie momenten gehad, maar ik heb me nog nooit écht gehoord gevoeld.” Het hoofd gaat naar beneden, moedeloosheid neemt het over.

We zijn al zo lang samen. Alles loopt. En toch, nu ik iemand anders heb leren kennen, weet ik niet meer wat me overkomt. Ik weet niet meer wat ik wil. Ik heb een gezin, mijn partner is niet slecht, maar ik kan dit gevoel ook niet zomaar loslaten. Tranen vullen de ogen: Gevangen tussen verstand en gevoel.

Dit soort gesprekken hoor ik vaak één-op-één. Verslagen, wanhopig, maar ook eerlijk en oprecht. In dat veilige moment komt waarheid naar boven, zonder rekening te hoeven houden met de reactie van de ander. Even geen verantwoordelijkheid voor het gevoel van de ander.

“Maar Martin, wat moet ik doen? Ik weet het niet meer.”

De relatie van nu is niet de relatie van vroeger

Generaties veranderen, de manier waarop we relaties aangaan dus ook. We willen niet meer de relatie van vroeger – gesloten en dienstbaar. Maar tegelijkertijd is het huidige concept ‘relatie’ zo rekbaar geworden dat het soms moeilijk is te definiëren wat je nou eigenlijk écht wilt.

Wil ik doorgaan? Wil ik veranderen? Stoppen? Of misschien zelfs openen?

De meeste mensen willen door – maar niet zoals het was. Ze willen het anders, veelal met meer ruimte voor zichzelf en ruimte om te onderzoeken wat iets voor hen betekent.

Twijfel in wat je wilt of hoe je wilt leven, die twijfel op zichzelf is meestal destructief. De norm dwingt je bijna tot een keuze: Óf de relatie wordt beëindigd, óf je gaat je eigen behoeftes en verlangens negeren. Dat laatste komt het vaakst voor. Maar, onderdrukte behoeftes worden verlangens en als die te lang worden onderdrukt wordt het een noodzaak. Zo vindt de behoefte altijd een uitweg.

Wanneer twijfel steeds zwaarder gaat wegen

Misschien herken je dit: je voelt dat er iets niet klopt, maar je weet niet hoe je het bespreekbaar kunt maken. Of je hebt het al vaak geprobeerd, maar nooit écht gehoor gevonden. Dan verdwijnt het toekomstperspectief, en zit je je tijd uit in wat nog een relatie genoemd wordt.

Je zegt tegen jezelf: het is te goed om op te geven, maar te slecht om écht gelukkig te zijn.

Vaak wordt het hebben van kinderen een rechtvaardiging: “Het gezin is belangrijker dan ik.” Maar diep vanbinnen weet je dat het niet goed voelt. Soms speelt dit al jaren, en vrienden of vriendinnen herkennen dit. Dat maakt het bijna een uitgangspunt in je leven: het is overal zo.

Die normalisering maakt een gevoel los van opstanding en weerstand. Waarom het erbij laten? Alsof je genoegen moet nemen met een middelmatig leven, terwijl je maar één kans hebt. Het is níet normaal dat niemand écht gelukkig is in zijn relatie. Alsof ik jou in mijn vaderrol een schop onder je kont wil geven. Kom op! Pak door!

De confrontatie komt later

Als de kinderen zelfstandiger worden, werk verandert of wegvalt, of er ineens meer tijd samen komt, wordt vaak duidelijk dat de relatie niet meer is wat je zou willen. Iets wat je eerst verdrongen hebt.

Irritaties lopen op, gesprekken verzanden in verwijten of worden afgedaan als ‘gezeur’. Vaak is dit het moment dat de vraag écht gaat spelen: wat wil ik met mijn relatie?

Je wilt meer, en het besef dat je maar één leven hebt wordt sterker.

Veel vrouwen zoeken steun bij vriendinnen, mannen bij vrienden. Vaak met een open oog voor avontuur buiten de relatie – niet per se omdat ze vreemd willen gaan, maar omdat hunkering de uiting is van gezien en gehoord worden en een bevestiging is van waarde.

De gedachte aan openen

Vast in patronen en cultuur, maar zonder de vaardigheden om de relatie te veranderen, komt bij sommigen de gedachte aan een open relatie op. Niet per se vanuit de wens om structureel iemand anders te hebben, maar vanuit het onbewust verlangen naar spanning, verbinding, en weer even ‘die ene’ voor iemand mogen zijn. Nig niet wetende dat ook in een open relatie, dat verlangen niet vervuld zal worden.

Thuis lijkt dat gevoel van wat je buiten ervaart, weg. En je weet niet of of hoe het ooit terugkomt, sterken nog, doorgaans is dat overtuiging er dat dat niet kan. Ondertussen bevestigt de omgeving dat dit ‘normaal’ is. Maar diep vanbinnen weet je dat je iets mist.

De spiegel van zelfbewustzijn

Veel mensen denken: als mijn partner nou maar verandert, dan komt het goed. Maar dat is ego. Ego zoekt altijd een vijand. Terwijl de waarheid begint bij jezelf. Zelfbewustzijn is de sleutel die je helpt onderscheid te maken tussen behoeften, verlangens, gedachten en jouw eigen waarheid.

Blijven – als er nog groei mogelijk is

Elke relatie kent moeilijke fases. Dat is niet erg, zolang er liefde en respect aanwezig zijn en beide partners bereid zijn in de spiegel te kijken. Dan is er groei, en dat maakt dat de mindere periodes kort zijn en niet zo diep. Vooral daar zit het verschil.

Zelfbewustzijn begint met vragen als:

• Wie ben ik?

• Wat wil ik met mijn leven?

• Wat verwacht ik van een relatie?

• Houd ik mezelf klein om de relatie te laten werken?

• Word ik nog gezien en gehoord?

• Is er ruimte om écht mezelf te zijn?

Het eerlijk onderzoeken van deze vragen laat zien of er nog potentie is om samen verder te bouwen.

Breken – trouw blijven aan jezelf

Soms laat zelfbewustzijn zien dat de relatie niet langer voedend of veilig is. Dan kan in liefde loslaten de meest liefdevolle keuze zijn, zo sterk dat er bij begeleiding zelf met warmte op de relatie kan worden teruggekeken. Dankbaarheid naar elkaar voor dat wat er was. Je breekt dan met elkaar niet omdat je faalt, maar omdat je beide trouw blijft aan jezelf. Breken vraagt moed, inzicht en kennis  van jezelf. Je laat vertrouwdheid los, maar vindt juist daardoor vaak je authenticiteit terug. En loslaten wat ons bekend is, is vaak het moeilijkste in het proces naar het moois.

Openen – een steeds normalere weg

Voor steeds meer stellen komt een derde mogelijkheid naar voren: de relatie openen. Niet als vlucht, maar als bewuste keuze om verlangens ruimte te geven die niet passen binnen de vaste monogame vorm – of de relatie zoals je die nu kent.

Dit pad vraagt de meeste groei, omdat je jezelf diep moet bevragen:

• Wat zijn mijn echte behoeftes en verlangens?

• Wat mis ik eigenlijk als ik zeg dat ik mezelf kwijt ben?

• Vlucht ik, of kies ik bewust?

• Kan ik mijn partner vrijlaten?

• Hoe veilig voel ik me in openheid?

Succesvol openen werkt alleen vanuit een diepe eerlijkheid en verbinding – met jezelf en met de ander. Dan ontstaat een nieuwe manier van communiceren, waarin je elkaar werkelijk leert zien. Maar ook dan start het met de vraag, ben ik eerlijk naar mijzelf. Hoe hoed ken ik mijzelf en mijn behoeftes eigenlijk?

De kracht van authentieke keuzes

Welke weg je ook kiest – blijven, breken of openen – het gaat erom dat je keuze niet voortkomt uit angst, boosheid of wanhoop, maar uit verbinding met jezelf. Zelfbewustzijn helpt je los te komen van wat anderen vinden, en te voelen wat voor jou klopt. Authenticiteit betekent niet dat het pad altijd gemakkelijk is. Vaak zie je pas hoe beperkt je relatie of zelfkennis is, als je er bewust naar kijkt. Maar trouw blijven aan jezelf – ook als dat spannend voelt – maakt dat angst en gedachten niet langer leidend zijn.

Waarheid en vriendschap is voor mij de basis voor liefdevolle relaties – met je partner én met jezelf.

Twijfel is in dit vraagstuk geen vijand. Het is een signaal dat je de verbinding met jezelf kwijt bent geraakt. Zie het als een uitnodiging om naar binnen te keren en je gevoel opnieuw te ontdekken. Hoe beter je jezelf kent, hoe duidelijker de weg wordt die bij jou past. Leer jezelf kennen voordat je een keuze maakt, daar zit je vraag. Pas dan volgt de keuze wat wil ik met de relatie: doorgaan, veranderen, breken of openen?

Martin, Zelfbewustzijn

>2000 cliënten, 10 jaar fulltime coaching, 4.9 sterren op google.